Nguồn gốc

    Một số bằng chứng mà các nhà nghiên cứu văn hóa thu thập được cho biết, hàng nghìn năm trước người Việt chưa hề dùng gạo tẻ để nấu cơm, mà chính là gạo nếp chế biến ra xôi. Bởi đây là sản vật đầu tiên mà người Tày Thái cổ, người Môn Khơ mer sản xuất ra được – cội nguồn của người Việt, người Kinh ngày nay. Do đó, xôi gần như là món ăn chính, thực phẩm chính của người Việt thời xưa. 

    Một nguồn khác lại cho rằng, xôi chính là thành quả lao động của nền văn minh lúa nước khu vực Châu Á. Dấu tích còn lưu giữ đến ngày nay là những món xôi, bánh nếp được dâng cúng trang trọng trên bàn thờ mỗi gia đình dịp tết nhứt, giỗ chạp, dâng cúng lên đình miếu, ngày giỗ Hùng Vương… tỏ lòng ghi dấu công ơn

    Đến nay, chưa có nguồn nào được cho là cho là chính xác nhất về xôi, nhưng chúng ta có thể rút ra rằng: xôi là một món ăn truyền thống lâu đời, được nấu từ gạo nếp thường được dùng vào những dịp quan trọng để tỏ lòng biết ơn đến thế hệ đi trước.